{"id":4133,"date":"2022-12-01T17:00:44","date_gmt":"2022-12-01T16:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz-future.eu\/?p=4133"},"modified":"2023-05-01T15:39:13","modified_gmt":"2023-05-01T13:39:13","slug":"jak-do-lodzi-trafila-elektrycznosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/eternal-jak-do-lodzi-trafila-elektrycznosc","title":{"rendered":"Jak do \u0141odzi trafi\u0142a elektryczno\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Pod koniec XIX wieku miasto \u0141\u00f3d\u017a by\u0142o du\u017cym o\u015brodkiem przemys\u0142owym, licz\u0105cym 300 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Mimo to o\u015bwietlenie elektryczne nadal nie dociera\u0142o do mieszka\u0144 \u0142odzian. Mieszczanie u\u017cywali w swoich domach lamp naftowych i \u015bwiec. Istnia\u0142y oczywi\u015bcie pojedyncze elektrownie i generatory, ale nale\u017ca\u0142y do bogatych \u0142\u00f3dzkich fabrykant\u00f3w. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 tymczasowa elektrownia, jednak jej moc by\u0142a niewystarczaj\u0105ca, aby pr\u0105d sta\u0142 si\u0119 dobrodziejstwem dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 znacz\u0105co w 1907 roku wraz z pojawieniem si\u0119 w \u0141odzi elektrowni przy ulicy Targowej – pisze lodz-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Lampy naftowe w mieszkaniach \u0142odzian i pierwsze prywatne elektrownie<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pod koniec XIX wieku wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u0142odzian nie wiedzia\u0142a, czym jest pr\u0105d w domach i o\u015bwietlenie uliczne latarniami elektrycznymi. Taki by\u0142 stan rzeczy pomimo faktu, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a by\u0142a ju\u017c drugim co do wielko\u015bci miastem w Kr\u00f3lestwie Polskim z 300-tysi\u0119czn\u0105 populacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Owszem, ju\u017c w latach 80. XIX wieku byli w \u0141odzi szcz\u0119\u015bciarzy, kt\u00f3rzy mogli korzysta\u0107 si\u0119 z pr\u0105du. Do takich os\u00f3b nale\u017celi zamo\u017cni \u0142\u00f3dzcy fabrykanci, kt\u00f3rzy interesowali si\u0119 \u00f3wczesnymi zaawansowanymi technologiami i zacz\u0119li instalowa\u0107 w swoich fabrykach ma\u0142e elektrownie i generatory. Znajdowali si\u0119 w\u015br\u00f3d nich s\u0142ynni \u0142\u00f3dzcy przemys\u0142owcy Karol Scheibler i Ludwik Meyer.<\/p>\n\n\n\n

Energia wytwarzana w prywatnych elektrowniach s\u0142u\u017cy\u0142a do o\u015bwietlania pa\u0142ac\u00f3w i posiad\u0142o\u015bci przemys\u0142owc\u00f3w, a tak\u017ce by\u0142a oczywi\u015bcie wykorzystywana na potrzeby przemys\u0142u. Pierwsze wzmianki o produkcji energii elektrycznej w \u0141odzi w elektrowniach prywatnych mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w \u201eDzienniku \u0141\u00f3dzkim\u201d, w jednym z jego numer\u00f3w z 1886 roku:<\/p>\n\n\n\n

\u201eO\u015bwietlenie elektryczne zyskuje coraz wi\u0119ksze zastosowanie w znaczniejszych zak\u0142adach naszego miasta. Niedawno wspominali\u015bmy o urz\u0105dzeniach elektrycznych w zak\u0142adach scheiblerowskich, dokonywanych przez p. Lenczewskiego z Warszawy. Obecnie dowiadujemy si\u0119, \u017ce o\u015bwietlenie elektryczne zaprowadzono w zak\u0142adach firmy Schwarz, Birnbaum i L\u00f6w oraz w farbiarni i apreturze p. Juliusza Heinzla\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Generator posiada\u0142 tak\u017ce Ludwik Meyer, w\u0142a\u015bciciel luksusowych kamienic i pa\u0142ac\u00f3w przy w\u0142asnej, zamkni\u0119tej od miasta ulicy pasa\u017c Meyera.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi chodzi o zwyk\u0142ych \u0142odzian, to do o\u015bwietlania dom\u00f3w nadal u\u017cywali \u015bwiec i lamp naftowych.<\/p>\n\n\n\n

W 1887 roku w mie\u015bcie uruchomiono tymczasow\u0105 elektrowni\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a zlokalizowana przy g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta, Piotrkowskiej, w podziemiach jednego z najstarszych hoteli w mie\u015bcie, czyli Hotelu Grand. Moc elektrowni wynosi\u0142a 60 kW. Oczywi\u015bcie nie by\u0142a wystarczaj\u0105ca do o\u015bwietlenia du\u017cego przemys\u0142owego miasta, jednak pozwoli\u0142a, aby na ulicach \u0141odzi zab\u0142ys\u0142y pierwsze \u015bwiat\u0142a elektryczne.<\/p>\n\n\n\n

W 1898 roku uruchomiono w mie\u015bcie kolejn\u0105, znacznie mocniejsz\u0105 elektrowni\u0119. Produkowana przez ni\u0105 energia by\u0142a jednak wykorzystywana wy\u0142\u0105cznie do zasilania sieci tramwaj\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n\n\n\n

Pojawienie si\u0119 elektrowni przy ulicy Targowej<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W latach 90. XIX wieku w\u0142adze \u0141odzi og\u0142osi\u0142y przetarg na elektryczne o\u015bwietlenie miasta. Budowy i uruchomienia elektrowni w \u0141odzi w 1900 roku podj\u0119\u0142a si\u0119 niemiecka firma Siemens & Halske. Jednak niemiecki koncern nigdy nie wywi\u0105za\u0142 si\u0119 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w. W 1906 roku Petersburskie Towarzystwo O\u015bwietlenia Elektrycznego otrzyma\u0142o koncesj\u0119 na budow\u0119 elektrowni i jej uruchomienie.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze prace rozpocz\u0119to 2 maja 1906 roku od u\u0142o\u017cenia kabla niskiego napi\u0119cia – 120 V – z tzw. Prowizorium, po\u0142o\u017conego przy ulicy Kr\u00f3tkiej 3, do nowo otwartego sklepu American Diamant Palace na ulicy Piotrkowskiej 37. Nast\u0119pnie poprowadzono kabel wzd\u0142u\u017c ulicy Piotrkowskiej od Katedry do Starego Rynku z odga\u0142\u0119zieniami do niekt\u00f3rych ulic.<\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu 1907 roku elektrownia zbudowana przy ulicy Targowej zacz\u0119\u0142a produkowa\u0107 energi\u0119 elektryczn\u0105, zaopatruj\u0105c w ni\u0105 w\u00f3wczas 330 odbiorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wraz ze wzrostem mocy przy\u0142\u0105czano kolejnych odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rych liczba w 1914 roku osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c 7642. Oko\u0142o 90% energii produkowanej przez Elektrowni\u0119 \u0141\u00f3dzk\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142o do nap\u0119dzania silnik\u00f3w, a jedynie pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a przeznaczana na o\u015bwietlenie.<\/p>\n\n\n\n

Niemniej jednak w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki uruchomieniu elektrowni na ulicy Targowej pr\u0105d dotar\u0142 do dom\u00f3w \u0142odzian. Co jeszcze bardziej niesamowite – elektrownia przy ulicy Targowej (EC1) funkcjonowa\u0142a do 2001 roku. W trakcie rewitalizacji zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w dawnej elektrowni przekszta\u0142cono w centrum kulturalno-rozrywkowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod koniec XIX wieku miasto \u0141\u00f3d\u017a by\u0142o du\u017cym o\u015brodkiem przemys\u0142owym, licz\u0105cym 300 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Mimo to o\u015bwietlenie elektryczne nadal nie dociera\u0142o do mieszka\u0144 \u0142odzian. Mieszczanie u\u017cywali w swoich domach lamp naftowych i \u015bwiec. Istnia\u0142y oczywi\u015bcie pojedyncze elektrownie i generatory, ale nale\u017ca\u0142y do bogatych \u0142\u00f3dzkich fabrykant\u00f3w. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 tymczasowa elektrownia, jednak jej moc […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2394,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2464,2457,3140,3142,3141,2461,2465,3143,3144,2460],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-4133","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-ciekawostki-o-miescie-lodzi","9":"tag-historia-lodzi","10":"tag-jak-do-lodzi-trafila-elektrycznosc","11":"tag-lampy-naftowe","12":"tag-lampy-naftowe-w-mieszkaniach-lodzian","13":"tag-lodz-w-xx-wieku","16":"tag-pojawienie-sie-elektrowni-przy-ulicy-targowej","17":"tag-rozwoj-lodzi","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4140,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4133\/revisions\/4140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4133"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4133"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4133"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}