{"id":4594,"date":"2024-10-31T06:20:09","date_gmt":"2024-10-31T05:20:09","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz-future.eu\/?p=4594"},"modified":"2024-12-20T16:17:47","modified_gmt":"2024-12-20T15:17:47","slug":"stara-lodz-byla-miastem-mostow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/eternal-4594-stara-lodz-byla-miastem-mostow","title":{"rendered":"Stara \u0141\u00f3d\u017a by\u0142a miastem most\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Wsp\u00f3\u0142czesnemu mieszka\u0144cowi \u0141odzi trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce miasto mia\u0142o kiedy\u015b ponad sto most\u00f3w. Wiele os\u00f3b jest zaskoczonych tym faktem. Na przestrzeni setek lat \u0141\u00f3d\u017a znacz\u0105co si\u0119 zmieni\u0142a: dziesi\u0105tki most\u00f3w, kt\u00f3re niegdy\u015b s\u0142u\u017cy\u0142y jako przeprawy przez rzeki i strumienie, znikn\u0119\u0142y bezpowrotnie. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zniszczona dzia\u0142aniem czasu, cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a rozebrana przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta, a jeszcze inne zosta\u0142y zdemontowane, poniewa\u017c kolidowa\u0142y z powstawaniem nowych obiekt\u00f3w, czytamy na stronie lodz-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 \u0141\u00f3d\u017a XXI wieku nie jest ju\u017c taka sama jak w XIX wieku, ka\u017cdy zak\u0105tek wsp\u00f3\u0142czesnego miasta pami\u0119ta o swojej przesz\u0142o\u015bci. Poni\u017cej opowiemy Wam o zapomnianych \u0142\u00f3dzkich mostach.<\/p>\n\n\n\n

Miasto rzek i most\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W XIX wieku \u0141\u00f3d\u017a sta\u0142a si\u0119 znana jako centrum przemys\u0142u lekkiego w \u00f3wczesnym Kr\u00f3lestwie Polskim. Nazywano j\u0105 \u201epolskim Manchesterem\u201d, miastem komin\u00f3w, poniewa\u017c nad dachami ka\u017cdej fabryki mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 k\u0142\u0119by czarnego dymu.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto w XVIII i XIX wieku \u0141\u00f3d\u017a by\u0142a nazywana \u201emiastem most\u00f3w\u201d. Pewnie jest to dla Ciebie zaskoczeniem, a tak\u017ce pojawia si\u0119 pytanie, gdzie te mosty si\u0119 znajdowa\u0142y i dlaczego wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich znikn\u0119\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a historyczne podaj\u0105, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a to miasto, kt\u00f3re pojawi\u0142o si\u0119 nad rzekami. W dawnych czasach w granicach \u0141odzi p\u0142yn\u0119\u0142o a\u017c 19 rzek<\/a>, a najbardziej znanymi by\u0142y \u0141\u00f3dka i Jasie\u0144. Ka\u017cda z miejskich rzek mia\u0142a swoje ma\u0142e dop\u0142ywy i strumienie, kt\u00f3re wpada\u0142y do jej nurtu.<\/p>\n\n\n\n

Dla pieszych i powoz\u00f3w rzeki i strumienie stanowi\u0142y przeszkody, kt\u00f3re trzeba by\u0142o pokona\u0107, dlatego lokalni in\u017cynierowie i budowniczowie jeden po drugim budowali mosty i przeprawy.<\/p>\n\n\n\n

W ten spos\u00f3b w drugiej po\u0142owie XIX wieku w \u0141odzi istnia\u0142o a\u017c 128 r\u00f3\u017cnych most\u00f3w i mostk\u00f3w. Na samej tylko g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta, Piotrkowskiej, znajdowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas a\u017c trzy mosty. R\u00f3wnie\u017c w XIX wieku istnia\u0142 most na rzece Jasie\u0144, w pobli\u017cu s\u0142ynnej Bia\u0142ej Fabryki przedsi\u0119biorcy Ludwika Geyera. Na rzece \u0141\u00f3dce powsta\u0142o w\u00f3wczas a\u017c pi\u0119\u0107 przepraw.<\/p>\n\n\n\n

O tym, ile most\u00f3w powsta\u0142o w przesz\u0142o\u015bci w \u0141odzi, historycy dowiedzieli si\u0119 dzi\u0119ki mapom geograficznym pochodz\u0105cym z XIX i pocz\u0105tku XX wieku. Wielu informacji dostarczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c wykopaliska archeologiczne, kt\u00f3re ujawni\u0142y, \u017ce dawne \u0142\u00f3dzkie mosty by\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci zbudowane z drewna, wi\u0119c szybko niszcza\u0142y po d\u0142ugotrwa\u0142ych deszczach, powodziach i opadach \u015bniegu. <\/p>\n\n\n\n

Drewniane mosty wymaga\u0142y te\u017c cz\u0119stych napraw, a dla \u00f3wczesnych w\u0142adz \u0141odzi naprawa i konserwacja most\u00f3w nie by\u0142a tania. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce po powodzi most trzeba by\u0142o wykona\u0107 i zamontowa\u0107 od nowa, gdy\u017c poprzedni zosta\u0142 zburzony przez wod\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Utracone na zawsze<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na prze\u0142omie XIX i XX wieku miejskie rzeki zacz\u0119\u0142y zanika\u0107, a wraz z nimi mosty. Powodem by\u0142o to, \u017ce woda rzeczna by\u0142a cz\u0119sto wykorzystywana na potrzeby fabryk i zak\u0142ad\u00f3w, a zatem by\u0142a zanieczyszczona. Ponadto do rzek cz\u0119sto wrzucano \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem malownicze \u0142\u00f3dzkie rzeki zamieni\u0142y si\u0119 w brudne rowy, stanowi\u0105c zagro\u017cenie epidemiologiczne dla miasta. Ostatecznie w\u0142adze miasta zdecydowa\u0142y si\u0119 ukry\u0107 koryta wi\u0119kszo\u015bci rzek pod ziemi\u0105, czyli przykry\u0107 je betonowymi p\u0142ytami. Przed tymi pracami mosty zosta\u0142y rozebrane.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 most\u00f3w zosta\u0142a rozebrana przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej mieszka\u0144cy nie mieli wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci drewna opa\u0142owego i w\u0119gla, aby ogrza\u0107 si\u0119 w zimnych porach roku. W tym trudnym okresie w \u0141odzi masowo wycinano drzewa w parkach i lasach. Potajemnie, nocami, \u0142odzianie demontowali te\u017c drewniane mosty i przeprawy, zamieniaj\u0105c je na opa\u0142, kt\u00f3ry palono w ognisku.<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie zachowa\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia niekt\u00f3rych \u0142\u00f3dzkich most\u00f3w, kt\u00f3rych nie mo\u017cna ju\u017c zobaczy\u0107 w mie\u015bcie. Kiedy\u015b po tych mostach chodzili piesi, spacerowa\u0142y zakochane pary i je\u017adzi\u0142y doro\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

Po spe\u0142nieniu swojej roli jako konstrukcji in\u017cynieryjnej zaprojektowanej do przekraczania strumienia lub rzeki, mosty te s\u0105 teraz na zawsze ukryte pod ziemi\u0105. A niekt\u00f3re z nich ca\u0142kowicie znikn\u0119\u0142y, by zosta\u0107 zast\u0105pione czym\u015b nowym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wsp\u00f3\u0142czesnemu mieszka\u0144cowi \u0141odzi trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce miasto mia\u0142o kiedy\u015b ponad sto most\u00f3w. Wiele os\u00f3b jest zaskoczonych tym faktem. Na przestrzeni setek lat \u0141\u00f3d\u017a znacz\u0105co si\u0119 zmieni\u0142a: dziesi\u0105tki most\u00f3w, kt\u00f3re niegdy\u015b s\u0142u\u017cy\u0142y jako przeprawy przez rzeki i strumienie, znikn\u0119\u0142y bezpowrotnie. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zniszczona dzia\u0142aniem czasu, cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a rozebrana przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta, a jeszcze […]<\/p>\n","protected":false},"author":321,"featured_media":4509,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[3687,3689,3691,3676,3677,3694,3681,3684,3678,3695,3679,3680,3688,3686,3683,3692,3685,3690,3682,3693],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-4594","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-drewniane-mosty-historia","9":"tag-historia-mostow-lodz","10":"tag-historia-rzek-w-lodzi","11":"tag-lodka-i-jasien-lodz","12":"tag-lodz-polski-manchester","13":"tag-lodz-zabytki-inzynierii","14":"tag-miasto-mostow-lodz","15":"tag-most-przy-bialej-fabryce","16":"tag-mosty-drewniane-lodz","17":"tag-mosty-na-piotrkowskiej","18":"tag-mosty-xix-wiek-lodz","19":"tag-przemyslowe-miasto-lodz","20":"tag-przeprawy-rzeczne-lodz","21":"tag-rzeki-i-strumienie-lodz","22":"tag-rzeki-w-lodzi","23":"tag-stara-lodz-mosty","24":"tag-ukryte-rzeki-lodz","25":"tag-zabytki-inzynieryjne-lodz","26":"tag-zaginione-mosty-lodz","27":"tag-zdjecia-mostow-lodz","28":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","29":"motype-eternal","30":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/321"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4594"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4601,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4594\/revisions\/4601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4594"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4594"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4594"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}